DNS, alan adlarını bilgisayarların bağlantı kurmak için kullandığı IP adresleriyle eşleştiren sistemdir. Böylece bir web sitesini açmak için sunucunun IP adresini ezberlemeniz gerekmez. Tarayıcıya alan adını yazmanız yeterlidir.
Ancak DNS’in görevi yalnızca web sitelerini bulmak değildir. Alan adınıza gelen e-postaların hangi sunucuya ulaşacağını ve bazı hizmetlerin alan adı sahipliğini nasıl doğrulayacağını da DNS kayıtları belirler.
Yeni bir site kurmayı düşünüyorsanız önce domain sorgulama sayfasından istediğiniz alan adının müsaitliğini kontrol edebilirsiniz. Alan adınızı aldıktan sonra DNS ayarlarıyla web sitenizi ve e-posta hizmetinizi bağlarsınız.
DNS nedir, ne işe yarar?
DNS’in açılımı Domain Name System, Türkçesi ise Alan Adı Sistemidir. İnternetteki isimlerin karşılıklarını bulmaya yardımcı olur. Örneğin bir web adresinin IP adresini veya bir alan adının e-posta sunucusunu DNS üzerinden öğreniriz. Bu nedenle DNS, web siteleri ve e-posta hizmetleri için temel bir altyapıdır.
Bir web sitesi açısından üç kavramı ayırmak işinizi kolaylaştırır:
| Kavram | Görevi |
|---|---|
| Domain | Ziyaretçinin tarayıcıya yazdığı alan adıdır. |
| Hosting | Web sitesinin dosyalarını ve uygulamasını barındırır. |
| DNS | Alan adının hangi sunucu veya hizmetle bağlantı kuracağını belirler. |
Kısacası, alan adını satın almak web sitesini tek başına yayına açmaz. Ayrıca hosting hizmetini hazırlamanız ve ilgili DNS kayıtlarını doğru yapılandırmanız gerekir.
DNS nasıl çalışır?
Tarayıcıya bir alan adı yazdığınızda cihazınız, bu ismin karşılık geldiği IP adresini bulmaya çalışır. Önce önbellekteki bilgilerden yararlanabilir. Güncel bir cevap bulamazsa DNS çözümleyicisi ilgili DNS sunucularından bilgiyi alır. Ardından tarayıcı, bulunan IP adresine bağlantı kurarak web sitesini açmaya devam eder.
Önbellekte cevap bulunmayan basitleştirilmiş bir sorgu şu adımları izler:
- Alan adını yazarsınız: Örneğin
example.com. - DNS çözümleyicisi sorguyu alır: Bu hizmeti internet sağlayıcınız veya başka bir DNS sağlayıcısı sunabilir.
- Kök ve uzantı sunucularından yönlendirme alır: Sorgu, alan adının yetkili DNS sunucusuna ulaşır.
- Yetkili sunucu ilgili kaydı döndürür: Örneğin A kaydındaki IPv4 adresini.
- Tarayıcı sunucuya bağlanır: Web sitesinin içeriğini istemeye başlar.
Her ziyarette bütün adımların tekrarlanması gerekmez. Önbellek, daha önce alınan cevapların belirli bir süre yeniden kullanılmasını sağlar.
DNS kayıt türleri nelerdir?
DNS kayıtları, alan adınızla ilgili farklı bilgileri saklar. Web sitesi için A veya AAAA, başka bir isme takma ad vermek için CNAME, gelen e-postalar için MX kaydı kullanırsınız. TXT kayıtları ise doğrulama ve e-posta kimlik doğrulaması gibi işlemlerde görev alır.
| Kayıt türü | Ne işe yarar? | Kullanım örneği |
|---|---|---|
| A | Bir ismi IPv4 adresiyle eşleştirir. | example.com → 192.0.2.10 |
| AAAA | Bir ismi IPv6 adresiyle eşleştirir. | example.com → 2001:db8::10 |
| CNAME | Bir ismi başka bir alan adına takma ad olarak bağlar. | www.example.com → example.com |
| MX | Alan adına gelen e-postaları kabul eden sunucuyu belirtir. | example.com → mail.example.com |
| TXT | Metin tabanlı bilgiler saklar. | Alan adı doğrulaması, SPF ve DMARC |
| NS | Bir DNS bölgesinin yetkili ad sunucularını belirtir. | example.com → ns1.example.net |
| CAA | Alan adı için hangi sertifika otoritelerinin sertifika düzenleyebileceğini belirtir. | SSL sertifikası düzenleme yetkisi |
| SRV | Belirli bir hizmetin sunucusunu ve bağlantı noktasını belirtir. | Bazı iletişim hizmetlerinin bağlantı bilgileri |
Tablodaki adresler örnektir; kendi ayarlarınızda hizmet sağlayıcınızın verdiği değerleri kullanın. MX kaydında ayrıca öncelik değeri bulunur; düşük sayı daha yüksek öncelik taşır.
CNAME, ziyaretçiyi başka bir URL’ye gönderen 301 yönlendirmesi değildir. İsim çözümlemesinde takma ad oluşturur. Örneğin www için CNAME tanımlamak, tarayıcının adres çubuğundaki www bölümünü otomatik olarak kaldırmaz.
Alan adı hosting hizmetine nasıl bağlanır?
Alan adınızı hosting hizmetine bağlamak için genellikle iki yöntem kullanırsınız: nameserver adreslerini değiştirmek veya mevcut DNS yönetiminde web kayıtlarını güncellemek. Seçim, DNS’i nerede yönetmek istediğinize bağlıdır. Her iki yöntemde de hosting sağlayıcınızın verdiği bilgileri esas almalısınız.
Nameserver değiştirme: Alan adınızın kayıt firmasındaki panelden, hosting sağlayıcınızın verdiği ad sunucularını girersiniz. Yeni DNS bölgesinde web ve e-posta kayıtlarının eksiksiz bulunması gerekir.
A veya AAAA kaydını güncelleme: DNS yönetimini mevcut sağlayıcınızda tutarsınız. Web sitesinin kullandığı kayıtları yeni sunucu adresiyle güncellersiniz. Gerekiyorsa www kaydını da düzenlersiniz.
Burada önemli ayrıntı şudur: Kayıtları, alan adınızın aktif yetkili DNS sağlayıcısında değiştirmelisiniz. Başka bir panelde yaptığınız değişiklik, internette kullanılan DNS cevaplarını etkilemeyebilir.
DNS değişiklikleri ne zaman etkili olur?
DNS değişikliklerinin görünme süresi, değiştirilen kayda ve önceki cevapların önbellekte ne kadar tutulduğuna bağlıdır. Bu süreyi etkileyen temel değerlerden biri TTL’dir. Bu nedenle aynı değişikliği bazı kullanıcılar erken, bazıları daha geç görebilir. Bütün işlemler için geçerli tek bir bekleme süresi yoktur.
TTL, bir DNS cevabının önbellekte tutulabileceği süreyi saniye cinsinden belirtir. Örneğin 3600, bir saat anlamına gelir.
Ancak TTL’yi değişiklik sırasında düşürmek, daha önce önbelleğe alınan cevapları hemen silmez. Planlı bir taşıma yapacaksanız TTL değişikliğini önceden yapmak daha faydalıdır.
DNS ayarlarını değiştirirken nelere dikkat edilmeli?
DNS ayarlarını değiştirmeden önce mevcut kayıtları kaydedin ve hangi hizmeti değiştirmek istediğinizi belirleyin. Web sitesini taşırken e-posta kayıtlarını korumanız gerekebilir. Özellikle nameserver değiştiriyorsanız yeni DNS bölgesinin bütün gerekli kayıtları içerdiğini kontrol edin.
İşlemi şu sırayla yürütün:
- Mevcut kayıtların ekran görüntüsünü veya dışa aktarımını alın.
- Yeni sunucu bilgilerini hizmet sağlayıcınızdan doğrulayın.
- Yalnızca gerekli kayıtları değiştirin.
- Hem ana alan adını hem de
wwwadresini test edin. - E-posta kullanıyorsanız gönderme ve alma işlemlerini ayrıca kontrol edin.
Yeni bir web sitesi kuruyorsanız alan adınızı sorgulayarak başlayabilirsiniz. Ardından sitenizin ihtiyaçlarına uygun hosting hizmetini seçip domain bağlantısını tamamlayabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Domain ve hosting farklı firmalarda olabilir mi?
Evet. Alan adınızı bir firmadan, hosting hizmetinizi başka bir firmadan alabilirsiniz. Alan adının DNS ayarlarını hosting sağlayıcınızın verdiği bilgilere göre düzenlemeniz yeterlidir.
Hosting değiştirirken alan adını transfer etmek gerekir mi?
Hayır. Hosting değişikliği ile domain transferi ayrı işlemlerdir. Web sitenizi yeni sunucuya taşıyıp DNS bağlantısını güncelleyebilirsiniz. Alan adınız ise mevcut kayıt firmasında kalabilir.
Web sitesi ve kurumsal e-posta farklı sağlayıcılarda çalışabilir mi?
Evet. Web kayıtları bir hosting hizmetini, MX kayıtları ise başka bir e-posta sağlayıcısını işaret edebilir. Ayrıca e-posta sağlayıcınızın istediği doğrulama kayıtlarını eklemeniz gerekir.
Bilgisayarda DNS değiştirmek alan adımın ayarlarını değiştirir mi?
Hayır. Bilgisayarda DNS değiştirmek, cihazınızın hangi DNS çözümleyicisini kullanacağını belirler. Alan adınızın kayıtlarını değiştirmek için yetkili DNS yönetim panelini kullanmalısınız.
DNS kaydı eklemek web sitesini tek başına yayına açar mı?
Hayır. DNS bağlantısına ek olarak sunucunun alan adınızı tanıması ve web sitesi dosyalarının hazır olması gerekir. HTTPS kullanacaksanız alan adınıza uygun SSL sertifikasını da yapılandırmalısınız.
